Verk
On 22, Sep 2015
Laugavegur
Árið 2014 var DLD í samstarfi við teiknistofuna Arkiteó valin til þátttöku í lokaðri hönnunarsamkeppni um útfærslu Laugavegar í Reykjavík .
Hér má sjá niðurstöðu keppninnar
Laugavegur – gata með meiru
Greinargerð með tillögu
Laugavegur 23. Júlí 2017
Við sjáum fólk á rölti milli verslana og veitingastaða, og aðra sem eru að taka sér hlé frá verslun og vinnu og fá sér fótabað. Erlendir ferðamenn skemmta sér við að ferðast á fjarlægar slóðir með aðstoð green screen og spjalla við vini sína hinum megin á hnettinum. Á legubekk liggur aldrað skáld og hlustar á sögu, við hlið hans er unglingur að hlusta á tónlist.
Við göngum inn á Laxnestorg, þar sem skáldið fæddist. Þar situr alls konar fólk og gluggar í bækur. Og á þvottakonutorgi komumst við í snertingu við heita vatnið sem er jú ástæðan fyrir því að Laugavegurinn var lagður á sínum tíma. Heita vatnið skapar dulúðuga stemmningu í götunni, og út úr einum bakgarðinum stingur trópískt gróðurhús sér fram í götumyndina og lokkar okkur inn. Bakgarðar hafa öðlast nýtt líf sem dvalarsvæði af ýmsum toga en í þeim dettur maður inn í gömlu Reykjavík þar sem hús og byggðamynstur standa á aldargömlum merg. Bakgarðarnir eru eins og lungu svæðisins með gróðri sínum, og húsunum gefa þeir innsýn í gamla tíma.
Aftur förum við inn á Laugaveg í iðandi mannlífið. Þráðlaust samband er í götunni og hægt að ná sér í upplýsingar af ýmsum toga sem tengjast menningarlífi Reykjavíkur. Gróður skapar hlýlegt yfirbragð og alls staðar er stutt í notalega áningastaði þar sem gaman er að staldra við. Við sjáum börn hlaupa örugg og frjálsleg um, þau sækja í leiksvæðin sem eru felld inn í hönnun götunnar með reglulegu millibili. Öðru hvoru fá þau sér sopa af svalandi drykkjarvatni, en bæði heitt og kalt vatn spila lifandi hlutverk í götumyndinni.
Á Vörðutorgi er hljómsveit að spila, og litlu ofar má heyra ljúfa tóna og hlátur berast úr litlum bakgarði. Gatan spriklar af þeirri sköpunargleði sem Reykjavíkurborg er löngu orðin þekkt fyrir. Hvar sem litið er má sjá innfædda og gesti að njóta lífsins og spjalla saman, en það er einmitt þessi afslappaða og notalega stemmning sem laðar fólkið til sín í verslunarleiðangra og á veitingastaði.
Við kveðjum Laugaveg framtíðarinnar og bregðum okkur aftur til okkar tíma og skoðum hvernig hægt er að láta þennan framtíðardraum rætast.
Meginmarkmið tillögunnar er að:
- skapa götu fyrir fólk til að dvelja í og njóta, með áherslu á gangandi vegfarendur
- búa til upplifanir og hughrif sem verða einstök fyrir þennan stað og vekja athygli á heimsvísu
- byggja á sögunni, landsins gæðum og menningu
- með yfirborðsmeðhöndlun, efnisvali, mubleringu og gróðri verði sköpuð heildræn upplifun
- að tillagan styðji við og efli verslun, veitingarekstur og þjónustu
- að fylgja reglum um algilda hönnun eftir mætti
Konsept – tillaga
Til heiðurs þvottakonunum sem báru þungar byrðar að og frá þvottalaugunum, leggjum við mynstraðan ”löber” sem mynnir á handverk kvenna. Löberinn myndar módúl sem heldur utan um það sem gerist í göturýminu. Heitt vatn sem vísun í laugar og þvotta og rennandi yfirborðsvatn spilar einnig stórt hlutverk. Þannig mun heitavatnið bæði verða nýtt ofan -og neðan jarðar. Gatan er í einum fleti á milli veggja bygginganna, og sendir þannig þau skilaboð að enginn einn ferðamáti er rétthærri en annar og auðvelt aðgengi er fyrir alla þvert á götustefnu. Göturýmið deilist í þrjár mismunandi sónur, búðargluggaleiðin, þar er flæði inn og út úr byggingum og gönguhraði hægur, í miðju götunnar er annars vegar dvalarsvæði og hins vegar bíla, hjóla og göngusvæði, bíllinn fær að læðast í gegn á ákveðnum tímum, en þarf að taka tillit til hinna. Í þessari sónu verður auðveldara að ganga rösklega. Gatan verður ekki merkt fyrir sérstaka ferðamáta en hönnunin stýrir þessari hegðun. Blandaða sónan er gegnumgangandi skuggamegin í götunni og hlykkjast í samræmi við skuggavarp.
Í tillögunni er unnið markvisst með sólarsvæðin á Laugavegi, á þeim eru útisvæði veitingastaða og torgin með mismunandi innihaldi. Gróður skapar margbreytilega upplifun, hlýleika og árstíðabundna stemmingu. Mublurnar í göturýminu eru fjölhæfar, þær geta verið sæti, jafnframt hjólagrind, gróðurbeð og jafnvel svið. Laugavegurinn lifir tvöföldu lífi að nóttu eða degi, þar spilar lýsing stórt hlutverk.
Torgin
Ef gengið er upp Laugaveg komum við fyrst að Vörðutorgi, nýju sólríku torgi á mótum Skólavörðustígs og Laugavegar. Það er stærsta torgið og er gert ráð fyrir að meiri mannfjöldi geti komið þar saman. Fjölhæf mubla myndar jafnframt svið, þar sem hljómsveitir og listamenn geta troðið upp. Fjölnota bekkur með grunnu fótabaði býður þreyttum fótum að lauga sig. Bekkir á brautum geta færst inn í göturými þegar bíllinn er ekki. Veitingastaðir við torgið, styðja vel við mannlífið.
Hljómalindartorgið er næst, með áherslu á að njóta veitinga úti, og leikrými yngstu barnanna.
Skemmtilegar fjölnota mublur verða á vegi okkar, við Kirkjuhúsið eru legubekkir þar sem hægt er að íhuga eða hlusta á sögur og tónlist. Auk þess eru tvö minni fótaböð á leiðinni að Frakkastíg. Við Laxnestorg, blasa við okkur sæti með þekktu mynstri Laxnesbókanna á hliðunum, inni í þeim er falið útibókasafn. Lifandi efni um skáldið er í porti við torgið. Frakkatorg er jafnframt krakkatorg, lítið leiksvæði er falið í útfærslunni. Bekkir á brautum geta lokað götunni fyrir bílaumferð.
Þvottakonutorg er við Bónus, þar verður jafnfram grænmetis -og blómamarkaður á sumrin. Dvalarsvæði eru við spegiltjörn, með heitu vatni. Tjörninni er örlítið lyft frá jörðu og rennur vatnið fram af brúninni. Á móti er port tileinkað þvottakonunum, hægt er að fá sér kaffisopa inn á milli drifhvíts þvotts í garðrýminu.
Síðasta torgið er við Laugaveg 77 þar sem nú er komin bókabúð og kaffihús. Falleg tjörn er á torginu og veitingaaðstaða. Auk þessara torga eru fjöldi veitingastaða á leiðinni, þar sem hægt er að njóta veitinga utandyra.
Portin
Við trúum því að portin eigi eftir að öðlast skemmtilegt innihald og bendum á nokkur sem gaman væri að virkja. Við byrjum aftur við Vörðutorg, fyrsta port er Leikhúsportið á vinstri hönd í átta að þjóðleikhúsinu, þar má bregða sér í ýmis hlutverk, beint á móti er torgið við Timberland . Vegamótatorg og göturýmið er orðið hluti af göngugötu Laugavegar, sömuleiðis Smiðjustígur og Barónstígur að Skólavörðustíg. Tónleikaport er lítið port á móti Hljómalindarreitnum, nýtist fyrir minni tónleika.
Í nýju deiliskipulagi á Hljómalinda, Brynju- og Frakkastígsreit, verða hálfopinber garðrými sem tengast Laugavegi.
Bakgarður við Dillon er í notkun, en í bakrými við 35 og 37 verður gróðurhús með Tropical stemmingu, fallegum garði með te jurtum og ýmsum ætum plöntum. Því næst er Þvottakonu portið og þakgarður við Laugaveg 71og 73 og að lokum port á bak við 85-89 með borgarbúskap, matjurgaræktun og hænum.
Vatn
Yfirborðsvatn er leitt í hellulagðri rennu í götunni, rennan afmarkar jafnframt svæðið þar sem bíllinn má læðast í gegn á ákveðnum tímum.
Reglulega stoppar vatnið aðeins við í grunnum tjörnum og eru möguleikar þar að setja í gang vatnsbunur og búa þannig til rennsli í góðviðrisdögum.
Heitavatnið er bæði nýtt í snjóbræðslu og á völdum stöðum á yfirborði, fyrir fótaböð og heita tjörn.
Gróður
Gróðurinn samanstendur af stökum götutrjám og gróðurbeðum með blómstrandi tegundum. Hann skapar árstíðabundna upplifun, liti og veitir rýminu hlýlegt yfirbragð.
Svo það megi heppnast, leggjum við áherslu á útfærslum á vaxtarskilyrðum gróðurs. Þar sem tré standa stök í göturými, gerum við ráð fyrir um 1,8×1,2m gegndræpu yfirborði, sem einnig má ganga ofan á. (þekkt aðferð erlendis). Moldarlagið er upp á 60 cm og moldarblandin grús er þar undir sem teygir sig inn í burðarlagið. Gróður í kössum hafa sama frágang undir yfirborði. Kassarnir eru ákveðin vörn við ágangi í leiðinni. Í sumum tilfellum getur einnig verið undirgróður við stöku trén.
Við leituðum ráða okkar helstu sérfræðinga varðandi stöku götutrén og var bent á að nota linditré (Tilia sp. Siivonen) finnskt yrki. Linditré eru ein harðgerðustu og algengustu götutré sem völ er á í nágrannalöndum okkar, og nú hafa menn reynt þau aðeins hér og telja að þau myndu þrífast við þessar aðstæður. Uppistaðan yrði Lindin í stöku trjánum, en einnig myndu tegundir eins og álmur, ölur, skrautreynir, alpareynir og heggur bregða fyrir á völdum stöðum.
Í gróðurkössum sjáum við gjarnan blómstrandi runna-tré, eins og sýrenur, undir þeim væri plantað sígrænum og hálf sígrænum fjölæringum, auk vorblómstrandi laukplantna.
Þyrnilausar klifurrósir gætu líka vaxið eftir grind í sumum kössunum, eða við valda,veggi eða brunagafla ásamt bergfléttu. (sjá einnig tegundir á plansa)
Sumarblóm yrðu í pottum á völdum stöðum, út frá mynstri götunnar.
Efnisval – götugögn
Grunnliturinn í götumynstrinu er sólgulur litur, sem gefur hlýlegt og bjart yfirbragð, en gráar hellur teikna upp mynstrið. Hellurnar eru úr forsteyptum einingum og gengur módúllinn upp í 30x30cm, reiknað er með 6-8 cm þykktum eftir þörfum. Náttúrusteinninn sem er núna á neðri hluta Laugavegar verður endurnýttur meðfram húshliðum og tröppum og grásteinspollar verða endurnýttir í hliðargötum til að stýra umferð þvert yfir Laugaveginn.
Mublur eru ýmist smíðaðar á staðnum, eða forsteyptar einingar með viðarklæðningu. Gert er ráð fyrir sorpflokkun, fyrir flöskur, pappír, plast og öðru rusli. Sígarettustubbahús eru einnig hluti af sorpútfærslu.
Lýsing
Götulýsing Lampar eru staðsettir í 4-5m hæð á tréstólpa . Á þeim er dimmanlegur led ljósgjafi með góðri dreifingu og lámarksglýju, vottaðir samkvæmt Evrópustöðlum.
Torglýsing Ljósgjafar eru staðsettir í mismunandi hæð á tréstólpa eftir þörfum. Blanda af þröngum, breiðum og víðum geislum eftir því hvað á lýsa upp. Á völdum stöðum eru kastarar með “goboi” sem kasta mynstri á veggi og hluti. Lýsingin upfyllir kröfur um götulýsingu ásamt því að ná fram stemningu á torgum þar sem birta yrði ekki flöt. Hægt er að setja á stýringu til dimmingar, og forrita kveikingar eftir birtustigi og opnunartíma. Ekki er þörf á sama birtustigi í jólaversluninni seinnipart dags eins og um nótt þegar hættustig er meira. Á verslunartíma er birtan tónuð niður svo verslunargluggar njóti sín og sköpuð kósý stemning.
Möguleikar eru margir þegar kemur að stýringum og ledlýsingu, á ákveðnum svæðum gætu vegfarendur haft áhrif á lýsingu í gegnum app, breytt um ljóslit á vegg eða bekkjum
Nauðsynlegum búnaði s.s spennum er komið fyrir hjá ljósgjafa eða eins nálægt og aðstæður leyfa.
Aðgengi allra
Gert er ráð fyrir leiðandi línum í hellum fyrir sjónskerta. Lang flest hús við Laugaveg eru með eitt uppstig. Lagt er til að það verði leyst með litlum rampa sambærilegum og við Aurum búðina í Bankastræti. Þar sem kjallaratröppur eru, eða aðrar erfiðar gamlar tröppulausnir, sem ekki er unnt að leysa varanlega, verði útfærð leið eins skytturnar 3 nefna með að hægt sé að hringja bjöllu og fá rampa felldan út þegar á þarf að halda.
Umferð Hönnunin er leyst þannig að bíllinn getur sitrað í gegnum allt svæðið og frá Snorrabraut að Frakkastíg er einnig hægt að leggja sunnan megin í götunni meðfram vegi. Við höfum hins vegar trú á að vilji verði fyrir því að einungis verði erindiskeyrsla að morgni í framtíðinni og höfum þess vegna leyst verkefnið þannig að auðvelt er að taka bílinn út úr menginu án þess að breyta þurfi hönnuninni.
On 22, Sep 2015
Norrænahúsið
DLD ásamt Hildi Gunnarsdóttur arkitekt skiluðu inn tillögu í hugmyndasamkeppni um umhverfi Norrænahússins.
Aðstoð: Andri Snær Magnason rithöfundur, Heiðar Smári Harðarson nemi lbhí, Sigurdur Gunnarsson verkfræðingur Dr.-Ing.
Tússteikningar fuglar náttúra: Agnieszka Nowak
Greinargerð með tillögu
Norræna húsið í hjarta Miðgarðs
Norrænahúsið hefur í hugum fólks fágun og reisn, það var byggt af metnaði og endurspeglar þekkingu og virðingu fyrir umhverfinu. Segja má að umhverfi Norræna húss, Öskju og tengingar um háskólasvæðið endurspegli ekki nema að litlu leyti þá þekkingu sem Háskólinn gæti skilað út í samfélagið. Tækifærið sem felst í hönnun háskólasvæðis og umhverfi Norræna hússins með þekkingu á mikilvægi votlendis, sjálfbærni, lýðheilsu og nútíma hugsun um samgöngur, getur skapað fordæmi um nýjar nálganir í borgarumhverfinu. Þegar er hafinn upptaktur að þessum breytingum, með stækkun votlendisins og rannsóknum því tengdu. Segja má að Norrænahúsið hvíli í faðmi háskólaumhverfisins og í anda hugmynda um heildstæð kerfi leyfum við okkur að hugsa um svæði Norrænahússins og háskólans sem eina heild.
Samkeppnissvæðið – einkenni, gæði og gallar
Samkeppnissvæðið býður upp á tækifæri til að skapa, votlendi sem tengist tjörninni, mýrinni og miðbænum og aðgengi að strandlengjunni beggja vegna. Norrænahúsið hans Aalto speglar sig í tjörninni næst sér og horfir stolt til byggðar og Esjunnar. Háskólasvæðið rammar inn svæðið til vesturs. Þar er þjóðararfurinn, fornminjarnar, sagan, tungan, vísindin, lögin, trúin og sálin. Askjan hýsir náttúruvísindin og rannsóknir þar munu grundvalla ákvarðanir um skipulag og framleiðslu og lífstíl á þessari öld.
Núverandi skipulag er í andstöðu við öll þessi gæði. Aðkoman að Norrænahúsinu einkennist af samfelldum bílastæðaakri, aðalbygging HÍ setur bílinn á stall í skeifunni við húsið. Hringbrautin sker í sundur eðlilegt flæði vatns og fugla og torveldar ferðir gangandi og hjólandi. Askja hefur enga tengingu við votlendið sem umlykur hana. Við Norræna húsið er hins vegar matjurtaræktun og útikaffihús. Þar er líka unnið að ,,ræktun” villtrar náttúru með styrkingu á votlendinu.
Markmið
Megin markmið tillögunnar er að hanna Miðgarð Reykjavíkur sem myndar heildrænt skipulag frá Ráðhúsinu við tjörnina að Norræna húsinu og háskólaumhverfinu. Við leggjum áherslu á:
- Umhverfisgæði sem setur mannlíf í öndvegi
- Vistvænar lausnir og virðingu fyrir þeim gæðum sem eru á svæðinu
- Bættar samgöngur fyrir gangandi og hjólandi
- Endurskoðun á umferðaflæði bíla og staðsetningu bílastæða
- Fjölbreytta notkun til fræðslu, leikja og dvalar fyrir alla aldurshópa
- Skjól og rýmismyndun til ákveðinna nota
- Að ytra umhverfi Norræna húss og HÍ sýni að hér fari framsæknar stofnanir sem láta hugmyndir í fyrirlestrarsölum koma til framkvæmda utanhúss.
Megin hugmynd
Í hnotskurn er hugmyndin að skapa Miðgarð Reykjavíkur þar sem Norræna húsið hvílir í faðmi háskólaumhverfisins og myndar hjartað í garðinum. Faðmurinn byrjar við Öskju og tengir háskólasvæðið saman með göngu -og hjólastíganeti sem myndar snigilform upp að skeifunni við Háskólann. Norræna húsið er eina húsið sem stendur fyrir innan þessa línu og er þar með dregið inn í garðrýmið. Snigilformið dregur upp mörk garðsvæðisins og aðgreinir bílaumferð frá gangandi –og hjólandi. Sæmundargata er lögð af og umferð beint að Suðurgötu og Sturlugötu, þar sem vel skipulögð bílastæði þjónusta svæðið. Innan snigilformsins er svæðið innréttað fyrir margbrotið mannlíf svo sem, tónleika, útieldhús, leiksvæði, og fræðslu að ógleymdu votlendinu, með fuglaskoðun ofl. Hringbrautinn lyftir sér yfir votlendið á brú þannig að vatn, fólk og fénaður flæðir eðlilega á milli svæðanna og myndar samfelldan Miðgarð með Hljómskála og Tjarnargarði.
Umferð
Tillagan leggur áherslu á göngu -og hjólaleiðir um og gegnum svæðið. Stíganetið er vefur mismunandi stíga, frá mjóum sporum í gegnum landið að breiðari umferðaæðum. Á ákveðnum stöðum er einskonar hraðbraut fyrir hjólandi. Núverandi stíganet er fléttað inn í vefinn þannig að gangandi og hjólandi eru nánu sambandi við ræktaða og villta náttúru. Með bættum almenningssamgöngum og fjölgun stúdentaíbúða má gera ráð fyrir minni þörf fyrir bílastæði. Bílastæðum er komið fyrir í jaðri faðmsins, í nálægð við göngustígakerfi garðsins. Tillagan gerir ráð fyrir 62 nýjum bílastæðum milli Þjóðminjasafns og aðalbyggingingar HÍ í stað þeirr 52 stæða sem voru í skeifunni. Við Norrænahúsið eru 42 bílastæði og við Öskju 114 að meðtöldum fatlaðra stæðum. Í tillögunni bætist hluti Sæmundargötu við bílastæðin við Odda – samtals 134. Skipulögðum bílastæðum fjölgar því um 30, þótt þrengt sé að bílnum.
Til að þjónusta hjólareiðaumferð eru hjólaskýli sett upp við Aðalbygginguna. Einnig er gert ráð fyrir útskoti fyrir SVR beggja vegna Hringbrautar og í Sturlugötu í nágrenni við Norrænahúsið og Öskju.
Brúin sem jafnframt er bygging er útfærð með þeim hætti að hún útilokar umferðaniðinn, með hljóð dempandi yfirborði (opa-malbiki) og hálfopnum göngum úr gleri sem beinir hljóðinu frá Miðgarði. Miðeyjan á brúnni er gróðri vaxin með gleri yfir gönguleið.
Afþreying og upplifanir
Miðgarður býður upp á votlendi með fjölbreyttu fuglalífi, í miðri borg. Vatnið tengir svæðið saman frá Íslenskri Erfðagreiningu að Tjörninni. Brúin er tengipunktur, undir henni er þjónustubygging Miðgarðs, með klósettum, verkfærageymslu og ísbúð ásamt upplýsingum um náttúrufar svæðisins og afþreyingu. Við hlið hússins er hægt að ganga niður fyrir vatnsborð og horfa á þversnið í vatnið gegnum gler og fylgjast með fuglunum synda á milli svæða.
Ef gengið er meðfram bakkanum í átt að Norrænahúsinu er leik og kennslusvæði fellt inn í landið á hægri hönd sem að utanverðu myndar lága hóla, en að innaverðu innréttað sem rými fyrir útikennslu, leiksvæði og grillaðstöðu sem er að hálfu undir tjaldi. Nær Norrænahúsinu er fuglaskoðunarhús þar sem hægt er að dvelja við myndatöku og fuglaskoðun. Húsin sem eru steypt stingast út úr grasivöxnum hæðum, með hurðum og hlerum úr timbri. Setsvæðin og bekkirnir eru timburstallar og vísa í stallana við Norrænahúsið. Landslagið á sléttunni út frá votlendinu eru mjúkar bylgjur og eru timburbekkir meðfram gönguleiðunum settir ofan á eða inn í það. Göngu og hjólaleiðir eru upplýstar og getur lýsingin frá Tjörninni að Norrænahúsinu getur breytt um mynstur eftir áherslum árstímans.
Hátíðagarður Háskólans
Nær aðalbyggingu HÍ, verður umhverfið ,,hannaðra” í hátíðagarði Háskólans, þar sem unnt er að halda útitónleika og dvelja í góðu skjóli. Hátíðargarðurinn er stallað landslag byggt út frá núverandi mannvirki.
Stytta Ásmundar Sveinssonar af Sæmundi á selnum verður útfærð í anda hugmyndar listamannsins, „þar sem styttan er á upphækkaðri innri tjörn en að utan önnur tjörn með stútum sem sprauta vatni upp á bringu selsins sem renna aftur með honum“. Þriðji hringurinn er svo örgrunn tjörn sem má tæma og nýta sem svið fyrir tónleika og sýningar.
Nærumhverfi Norræna hússins
Frá hátíðagarðinum er haldið til Norrænahússins gegnum fjölnota svæði norð-vestan megin við húsið. Þar má reisa veislutjald ef á þarf að halda. Bílastæði Norrænahússins eru staðsett undir laufþaki Álmtrjáa og 1m breið böndin á milli bílastæðanna eru grasmottur og þau hafa því grænt yfirbragð. Núverandi stallar halda sér, en gert er ráð fyrir timburbryggju meðfram vatnsbakkanum neðan við húsið í anda þess sem Aalto hugsaði sér upphaflega. Bryggjan endar í stærri bryggju sem gengur örlítið út yfir vatnsborðið. Vatnsbakkinn að bryggjunni er hlaðinn kantur til að byrja með en breytist svo í náttúrulegan grasbakka. Með þessu móti eru dregnar upp tvær strammar línur sem tala við húsið í anda þess sem upphaflega var hugsað.
Gert er ráð fyrir að matjurtareitirnir og gróðurhúsið haldi sér og byggt verði áfram á þeirri hugsun. Á milli Norrænahússins og Öskju myndast dvalartorg til suðurs sem trappast niður með setstöllum úr 30cm breiðum bjálkum. Ávaxtalundurinn „Nangiala“ er staðsettur í skjóli frá Öskju að torginu, en berjarunnar eru staðsettir taktfast á milli stíganna. Núverandi deigja sunnan við húsið heldur sér en er römmuð inn í suðurgarðinn með stökum trjám. Í tillögunni er gert ráð fyrir veglegri aðkomu að húsinu og aðgengi að sýningarsalnum er gert hjólastólafært frá garðinum.
Askja
Í tillögunni er gert ráð fyrir að Askja tengist betur votlendinu með þýfðu óslegnu landslagi og deigju. Suðaustanmegin við húsið verður samfelld vatnsrás frá íslenskri Erftðagreiningu að votlendissvæðinu. Aðkoman hefur hlotið grænna yfirbragð með breyttum bílastæðum, sem þó rúma sama fjölda.
Vatn í ýmsum myndum
Vatnið er gegnumgangandi þema á svæðinu, allt frá grunnum tjörnum að mjóum vatnsrásum sem leiðir inn í friðlandið þar sem allt yfirborðsvatn staldrar við á leið sinni til sjávar. Öll afvötnun á svæðinu er vistvæn og miðar að því að skila vatninu í votlendið.
Gróður
Gróðurinn einkennist af háum stráum og ómeðhöndlaðri náttúru næst votlendinu, smám saman breytist hún í blómaengi og smárabreiður sem að lokum verður slegið svæði næst byggingunum. Þéttur trjálundur myndar skjól við hátíðagarðinn að austanverðu og á völdum stöðum eru trjálundir og runnar á svæðinu. Tilraunir með eplatré við Norræna húsið mun gefa svæðinu ævintýrablæ.
Lokaorð
Langt er síðan síðast var skipulagður bæjargarður í Reykjavík, og væri það verðugt og uppbyggilegt verkefni að hefja þetta fallega svæði til vegs og virðingar. Miðgarður yrði kærkomin gjöf til borgarbúa á stað sem er öllum viðkomandi og óefað myndu margir njóta til langrar framtíðar.
On 22, Sep 2015
Geysir í Haukadal
Í janúar 2014 skilaði DLD tillögu í samkeppni um svæði Geysis í Haukadal. Bláskógabyggð hlaut styrk úr framkvæmdasjóði ferðamannastaða til að halda keppnina, í samstarfi við Arkitektafélag Íslands og Félag Landslagsarkitekta en dómnefnd auk þeirra skipuðu, Landeigendafélag Geysis ehf og ríkið. Hér má sjá niðurstöðu dómnefndar.
Meðfylgjandi er greinargerð með tillögu DLD
Aðstoð við teiknivinnu: Julia Woelcher landslagsarkitekt og Heiða Hrund Jack landslagsarkitekt.
Geyssisvæðið -heitur staður
Greinargerð
Inngangur
Ferðalag að náttúruperlu, hvar byrjar það og endar? Byrjar það kannski í huganum, á netinu, og hvernig er svo ferðalagið frá því sest er upp í bílinn eða rútuna? Í tillögunni er unnið með upplifun ferðamannsins þegar hannr nálgast Geysissvæðið akandi, hvernig hann er leiddur á þægilegan máta í gegnum mismunandi upplifanir á svæðinu, þar til hann yfirgefur svæðið með góða minningu í huga. Gengið er úr frá því að vernda náttúruperluna og stuðla að virðingu við hana.
Markmið
Meginþema tillögunnar er að vinna með óhindrað flæði á svæðinu:
- flæði vatns á hverasvæði án hindrana
- flæði fólks um svæðið án hindrana bílaumferðar
- flæði þjóðvegar án truflunar frá gangandi og akandi vegfaranda
- flæði akandi umferðar til og frá svæðinu – rútu- og bílastæði
Markmiðið er að byggja upp eftirvæntingu, skapa spennandi upplifun, og veita gott aðgengi að sem flestum hverum á svæðinu. Leitast er við að skapa virðingu fyrir náttúrunni, að auka öryggi ferðamanna og móta einstakt svæði þar sem heita vatnið er í aðalhlutverki.
Skipulagstillaga
Meginhugmynd skipulagstillögunnar er að skapa aðgengi þar sem mismunandi umferð getur flætt óhindrað og án skörunar.
Útgangspunkturinn er að skapa auðvelt aðgengi frá núverandi þjónustukjarna að hverasvæðinu, með því að lækka þjóðveginn og byggja brýr yfir hann fyrir gangandi umferð.
Við þjónustukjarnann er mótað torg þar sem gönguleiðir að hverasvæðinu byrja og enda. Gjáin sem myndast við að lækka þjóðveginn gerir það að verkum að eina leiðin að svæðinu frá þjónustukjarnanum er yfir brýrnar. Þannig mótast aðgangsstýring sem mætti tengja gjaldtöku. Hæðin á núverandi svæði helst óbreytt þar sem brýrnar enda og einungis er reiknað með að lækka veginn. Torgið verður hjarta svæðisins með útsýni að Strokki og hverasvæðinu öllu.
Akandi umferð
Þjóðvegurinn liggur óhindrað um gjá undir göngubrýrnar, en tvær innkeyrslur frá þjóðvegi að þjónustubyggingum og byggðakjarna verða að austan- og vestanverðu. Auk þess að auðvelda aðgengi gangandi gesta minnka sjónræn áhrif og umferðarniður . Áhrifaríkt verður að nálgast svæðið frá þjóðveginum þar sem gufa stígur upp frá torginu og vatn seytlar niður stoðveggina sem með tímanum verða mosavaxnir.
Gert er ráð fyrir að þjónustubyggingin verði stækkuð til suðurs og núverandi íbúðarhús aftan við hana flytjist af svæðinu. Þá opnast möguleiki á að leggja þjónustuveginn í gegnum svæðið að sunnanverðu þannig að gott flæði verði milli bílastæðakjarna og að þjóðvegi. Gert er ráð fyrir að flytja bensíndælur að þessum vegi. Áhaldahús verður sunnan við nýja veginn við núverandi lagersvæði.
Þrír bílastæðakjarnar liggja út frá þjónustuveginum og er gert ráð fyrir að rútur geti lagt frá báðum áttum og haldið áfram í beinni akstursstefnu. Í tillögunni er gert ráð fyrir 18 rútustæðum og 233 bílastæðum.
Torgið – upplifun og fræðsla
Heitavatnslækirnir, sem nú enda úti í skurði, eru leiddir inn á torgið. Lækirnir eru sýnilegir á yfirborðinu en hverfa undir yfirborð þar sem helstu göngustefnur þvera. Á leið inn á hverasvæðið næst torginu er vatnið leitt í borðhæð, þannig að hægt sé að snerta það. Á bakaleiðinni er hægt að enda í fótabaði á Torginu. Vegna landhalla verður sethæð breytileg og hentar fótabaðið því jafnt fullorðnum sem börnum. Frá fótabaðinu rennur lækurinn áfram niður með stíg að bílastæði og endar í sama skurði og fyrir breytingar.
Gert er ráð fyrir stækkun hótelsins í átt að torginu. Veitingastaðir á svæðinu hafi aðgang að útiveitingaaðstöðu á torginu sem rammast inn með hraunhleðslum með setkanti að innanverðu en hærri að utanverðu og grasi sem hallar á móti dvalarsvæði. Tröppur fyrir miðju torgi leysa hæðarmun og nýtast einnig sem setsvæði. Hreyfihamlaðir eiga auðvelt aðgengi um allt torgið.
Fræðsluskilti verða öll staðsett á torginu. Einungis nöfn á hverum og lágmarksupplýsingar verða inná hverasvæðinu. Hlaðnir veggir með upplýsingaskiltum mynda stefnu í átt að inngangi inn á hverasvæðið.
Á skiltunum verða kort og hagnýtar upplýsingar í máli og myndum.
Kortaskilti
Yfirlitskorti yfir nöfn hveranna og tegundaflokkun.
Jarðfræðiskilti
Jarðfræði Geysissvæðisins útlistuð með skýringarmyndum og texta.
Söguskilti
Fjalla í máli og myndum hvernig menning svæðissins tengist tilvist hveranna.
Varúðarskilti
eru staðsett nálægt inngangi inn á svæðið. Þar er fólki boðið að snerta vatnið í handlauginni um leið og það er varað við brunahættu innan svæðissins. Þá er því boðið að fara í fótabað í bakaleiðinni.
Þjónustuskilti
Vakin er athygli á allri þjónustu á svæðinu sem og gönguleiðum og merkum stöðum í nágrenni svæðissins.
Göngustígar
Stíganetið byggir á hugmyndinni um óhindrað flæði vatns og fólks. Stígakerfið skiptist í þrjár tegundir stíga; aðalstígur úr trefjasteypu, timburstígar og malarstígar.
Stígum á hverasvæðinu er lyft frá yfirborðinu svo vatn frá hverunum geti flætt í eigin farvegi. Fólksflæðið um göngustíganetið er hringrás. Þannig ber svæðið meiri umferð virðist ekki eins mannmargt, þar sem fólk mætist lítið á leiðinni. Meginleiðin að vestanverðu er lægri í landinu en sú eystri, þannig er ekki bein sjónlína á milli stíganna. Straumþunginn er nokkuð ákveðinn á leiðinni upp að Strokk og Geysi, með fáum útúrdúrum en á bakaleiðinni kvíslast umferðin meira um svæðið. Með reglulegu millibili verður komið fyrir bekkjum við stígana. Auk þess verður myndað sérstakt útsýnis- og dvalarsvæði við Strokk og önnur áherslusvæði. Við Geysi verður upphækkaður stallur að norðanverðu þannig að horfa megi ofan í hann.
Timburstígar hlykkjast út frá meginstígnum og veita aðgengi að hverum á sunnanverðu svæðinu.Breyta má legu þeirra eftir aðstæðum.
Aðalstígur og timburstígar eru aðgengilegir hreyfihömluðum, en malarstígar liggja um brattari svæði. Hægt er að ganga að Konungssteinunum og horfa yfir svæðið úr sætinu „Kóngur um stund“, tilhoggnum steini við enda stígsins.
Hringrásin endar svo á torginu við fótabaðið.
Afmörkun hverasvæðis er óbreytt nema við Háahver og meðfram göngustíg að tjaldsvæði. Hægt er að fara út fyrir afgirt hverasvæðið á tveimur stöðum í Laugarfjalli,. Þaðan liggjaútivistarstígar um fjallið, sem leiða að útsýnisstöðum, tjaldsvæði ogbænum Laug.
Gert er ráð fyrir að Laug verði áningarstaður með kaffihúsi og baðhúsi aftan við húsatóftina.
Stígakerfið er því samhangandi net sem tengir alla staði sem snúa að þjónustu ferðamanna á svæinu.
Efnisval og tæknilegar lausnir
Aðalstígurinn er gerður úr 8 cm þykkri trefjasteypu sem situr ofan á járnagrind. Grindin er borin uppi af stálbita sem er lyft frá jörðu. Styrkur stálbitans gerir það að verkum að hægt að nota færri undirstöður, sem kostar minna jarðrask. Gert er ráð fyrir að leggja snjóbræðslu í steypta stíginn. Meðfram aðalstígnum er leiðandi armur með stálþræði sem undirstrikar að ekki megi fara út af stígnum. Áhorfendasvæði við Strokk er einnig úr trefjasteypu, sem og önnur útskot við hverina á meginleiðinni.
Armar ganga út úr aðalstígnum með reglulegu millibili. Milli þeirra er strengdrur stálþráður sem undirstrikar að ekki megi fara út af stígnum. Þetta er gert til að hlífa viðkvæmum gróðri og jarðmyndunum á svæðinu og til að vernda gesti gagnvart hættum.
Lýsing er undir aðalstígnum og markar brúnirnar á honum, án þess að lýsa í augu fólks eða trufla stjörnu- og norðurljósadýrð. Á sama hátt verður gert ráð fyrir óbeinni lýsingu á torginu við þjónustuhúsið ásamt götulýsingu undir brúnum
Nöfn á helstu hverum eru skorin út í gegnum kortenstálplötur sem felldar eru í göngustíginn og eru hluti af honum.
Timburstígarnir eru bornir uppi af steypueiningum sem liggja á yfirborðinu en eru ekki grafnir í jörðu. Þannig má auðveldlega færa þá til.
Setbekkir á svæðinu verða einfaldir, látlausir og úr skógarviði úr nágrenninu.
Áfangaskipting
Skipulagstillöguna má framkvæmaí nokkrum áföngum:
- Leggja stígakerfið innan hverasvæðisins og skapa hringrás.
- Færa bensíndælu og fækka innkeyrslum að þjónustusvæði.
- Taka alla bílaumferð burt fyrir framan þjónustubyggingu og skapa torg, sem markar sér leið yfir þjóðveginn að nýju hringleiðinni.
- Byggja veginn sunnan við þjónustubyggingu, þegar íbúðarhús flyst.
- Lækka þjóðveginn, byggja brýrnar. Leiða má umferð um nýja veginn á meðan.
